Bir sabah uyandınız ve bir kulağınız pamukla tıkanmış gibi. Bunu her zaman kulak kiri sanmayın; çünkü ani işitme kaybı bazen tam olarak böyle hissediliyor.
Ani işitme kaybı nedir?
Ani işitme kaybı, genellikle tek kulakta, saatler ya da birkaç gün içinde gelişen belirgin bir işitme azalmasıdır. Kimi hasta bunu sabah uyandığında fark eder, kimi telefonla konuşurken sesi o kulakta daha boğuk duyduğunda.
Her zaman "birden duyamıyorum" diye başlamıyor
Hasta her zaman "birden işitmem gitti" diye gelmiyor. Çoğu zaman tarif edilen şey bir tıkanıklık hissi. Şu belirtiler görülebiliyor:
- Kulakta dolgunluk ya da basınç hissi
- Tıkanıklık, sesin "uzaktan geliyormuş" gibi duyulması
- Bazen kulakta çınlama ya da uğultu
- Hatta baş dönmesi ve dengesizlik
Bu belirtiler kulak kiri, uçak yolculuğu sonrası kulak tıkanması ya da soğuk algınlığına bağlı tıkanıklıkla karışabiliyor. Sorun da burada başlıyor: Kişi "nasılsa geçer" diye bekliyor.
İlk yapılması gereken: nedeni bulmak
İşitme kaybını kabaca iki gruba ayırıyoruz ve tedavi tamamen buna göre şekilleniyor:
- İletim tipi işitme kaybıSesin dış kulak ve orta kulaktan iç kulağa iletilmesini engelleyen bir sorun vardır. Kulak kiri tıkacı (buşon), orta kulakta sıvı birikmesi ya da kulak zarı delinmesi bunlara örnektir. Çoğu muayenede görülebilir.
- Sensörinöral işitme kaybıSorun iç kulakta ya da işitme sinirindedir. Dışarıdan bakıldığında kulak tamamen normal görünebilir. Ani işitme kaybında asıl önemsediğimiz grup budur ve bu durumda zaman önemlidir.
Neden olur?
Sensörinöral tipteki ani işitme kayıplarının önemli bir bölümünde belirgin bir neden bulunamıyor. Virüs enfeksiyonları ve iç kulağın kan dolaşımıyla ilgili sorunlar üzerinde duruluyor. Nadiren işitme sinirindeki iyi huylu bir tümör de benzer bir tabloyla ortaya çıkabiliyor. Bu yüzden gerekli görüldüğünde MR ile ileri değerlendirme yapıyoruz.
Zaman neden önemli?
Güncel kılavuzlar, işitme testinin mümkün olduğu kadar erken yapılmasını ve tedavi düşünülüyorsa erken dönemde başlanmasını özellikle vurguluyor. Özellikle ilk 72 saat çok önemli.
Muayenede neler yapılır?
- Kulak muayenesi: Kulak kiri, orta kulak sıvısı ya da kulak zarında bir sorun olup olmadığına bakılır.
- Diyapazon testleri: Kaybın iletim tipi mi, sensörinöral mi olduğu hakkında ilk ipucunu verir.
- Odyometri (işitme testi): Kaybın tipini ve derecesini ortaya koyar.
- Timpanometri: Orta kulak ve kulak zarının durumunu değerlendirir.
- Gerekirse görüntüleme: İşitme siniri ve iç kulak bölgesini değerlendirmek için MR istenebilir.
Tedavi
Neden iletim tipi bir sorunsa, örneğin buşon, temizlendiğinde işitme çoğu zaman hemen düzelir. Sensörinöral ani işitme kaybında ise kılavuzlarda yer alan seçeneklerden biri kortikosteroid tedavisidir; ağızdan ya da kulak zarının arkasına uygulanabilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna hastanın genel sağlık durumu ve test sonuçlarına göre karar verilir.
Bu durumda yapmamanız gerekenler
- Kulak kiri olduğunu düşünüp pamuklu çubukla kulağı kurcalamak
- Muayene olmadan kulağa damla damlatmak
- Birkaç gün "kendiliğinden açılır mı" diye beklemek
Sık sorulan sorular
Ani işitme kaybı kendiliğinden geçer mi? Bazı hastalarda işitme kendiliğinden düzelebiliyor. Ama kimde düzeleceğini önceden bilemiyoruz. Bu yüzden beklemek yerine erken değerlendirme yapmak daha doğru.
Sadece çınlama varsa da önemli mi? Yeni başlayan, tek taraflı bir çınlama, özellikle işitmede azalma hissiyle birlikteyse mutlaka değerlendirilmeli.
Hangi doktora gitmeliyim? Kulak burun boğaz uzmanına başvurmak en doğrusu. Ulaşamıyorsanız acil servise başvurup işitme kaybınızın yeni başladığını belirtin.
İki kulakta birden olabilir mi? Olabilir, ama daha nadirdir. Böyle bir durumda da değerlendirme geciktirilmemeli.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez. Size özel öneriler için muayene gereklidir.