İçebildiğiniz bir suyu burnunuza vermek her zaman güvenli değil. Burun yıkaması yapıyorsanız, kullandığınız su en az yıkamanın kendisi kadar önemli.
Burun yıkaması nedir, ne işe yarar?
Burun yıkaması, tuzlu bir solüsyonla burun boşluğunun içinin yıkanmasıdır. Bir şişe, sıkılabilir bir yıkama aparatı ya da "neti pot" denen küçük bir kapla yapılabilir. Burun içindeki fazla mukusu, kabukları, toz ve polen gibi alerjenleri uzaklaştırmaya yardımcı olur.
Bu yüzden sık olarak şu durumlarda öneriyoruz:
- Alerjik rinit
- Akut ya da kronik sinüzit
- Soğuk algınlığı sırasında burun tıkanıklığı ve akıntısı
- Burun ve sinüs ameliyatlarından sonra, burnun temiz tutulması için
İçme suyu neden yeterli değil?
İçme suyunda bulunabilen bazı mikroorganizmalar mideden geçtiğinde sorun yaratmayabilir. Çünkü mide asidi bunların büyük bölümünü etkisiz hale getirir. Ama burundan verildiğinde aynı koruma yok; su doğrudan burun ve sinüslerin mukozasıyla temas ediyor.
Bu nedenle burun yıkamada musluktan aldığınız suyu doğrudan kullanmıyoruz. Bununla ilişkili ciddi enfeksiyonlar çok nadir, ama bildirilmiş vakalar var. Bu vakaların bir kısmı, bazı tatlı su ve musluk suyu kaynaklarında bulunabilen ve beyne ulaşabilen bir amipten (Naegleria fowleri) kaynaklanıyor. Nadir olması, önlemi gereksiz kılmıyor; önlem de oldukça basit.
Hangi su kullanılabilir?
- Distile su: Eczane ve marketlerde "distile" ibaresiyle satılan su.
- Steril su: Ambalajında steril olduğu belirtilen su.
- Kaynatılmış musluk suyu: Musluk suyu kullanılacaksa önce iyice kaynatılmalı, sonra ılık hale gelene kadar soğutulmalı. Temiz ve kapalı bir kapta saklanmalı; uzun süre bekletilmemeli.
- Hazır solüsyonlar: Eczanelerde satılan, kullanıma hazır steril serum fizyolojik ya da deniz suyu spreyleri.
Şunu da eklemek isterim: İçme amaçlı satılan şişe suyu her zaman steril değildir. Ambalajında distile ya da steril yazmıyorsa, onu da kaynatıp soğutarak kullanmak daha doğru.
Solüsyonu nasıl hazırlamalı?
Burun yıkamasında sade su değil, tuzlu bir solüsyon kullanılır. Sade su burun içinde yanma ve rahatsızlık yapar. En pratik yol, eczanelerde satılan ve ölçüsü ayarlanmış hazır tuz paketlerini uygun suyla karıştırmak ya da hazır solüsyon kullanmaktır. Evde gözle karar verilen tuz oranları burnu tahriş edebilir.
Burun yıkaması nasıl yapılır?
- HazırlıkEllerinizi yıkayın. Solüsyonun ılık olduğundan emin olun; çok sıcak ya da çok soğuk su rahatsızlık verir.
- PozisyonLavabonun üzerine öne doğru eğilin ve başınızı hafifçe yana çevirin. Yıkama sırasında ağzınızdan nefes alın.
- UygulamaSolüsyonu üstte kalan burun deliğinden yavaşça verin. Su, diğer burun deliğinden ya da bazen ağızdan dışarı akacaktır. Sonra diğer tarafa geçin.
- BitirişBurnunuzu her iki taraf açıkken, nazikçe ve tek tek sümkürün. Kuvvetli sümkürmek suyu kulağa doğru itebilir.
Şişeyi de unutmayın
Kullandığınız şişeyi veya yıkama cihazını da temiz tutmak gerekiyor. Her kullanımdan sonra uygun suyla yıkayıp kurumaya bırakın, üreticinin önerdiği aralıklarla yenileyin ve başkalarıyla paylaşmayın. Temiz su kirli bir aparatla verildiğinde önlemin anlamı kalmaz.
Ne zaman doktora danışmalı?
- Yıkama sırasında ya da sonrasında kulak ağrısı veya kulakta dolgunluk oluyorsa
- Burnunuzun bir tarafı tamamen tıkalıysa ve su geçmiyorsa
- Burun veya sinüs ameliyatı olduysanız (yıkamayı doktorunuzun tarif ettiği şekilde yapın)
- Ateş, yüzde ağrı, kötü kokulu ya da kanlı akıntı gibi belirtiler varsa
Sık sorulan sorular
Kaynatılmış suyu ne kadar bekletebilirim? Temiz, kapalı bir kapta kısa süre saklanabilir. Uzun süre bekletmek yerine ihtiyacınız kadar hazırlamanızı öneririm.
Yıkama yaparken burnum yanıyor, neden? Genellikle solüsyonun tuz oranı uygun değildir, ya da su çok sıcak veya çok soğuktur. Hazır tuz paketi ve ılık su kullandığınızda bu yanma çoğu zaman azalır.
Ne sıklıkla burun yıkamalıyım? Bu, yıkamayı hangi amaçla yaptığınıza göre değişir. Alerji, sinüzit ya da ameliyat sonrası dönemde doktorunuzun önerdiği sıklığa uyun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez. Size özel öneriler için muayene gereklidir.